Slachtoffer van seksueel geweld

Wat kun je nu doen?

Je hoeft niets. Jij bepaalt wat je doet en wanneer. Alleen voor medische hulp en het veiligstellen van sporen telt de tijd: dat werkt het best in de eerste dagen. Doe de rest in je eigen tempo.

1. Zorg dat je veilig bent

   Is het net gebeurd, heb je dringend medische zorg nodig of ben je in gevaar? Bel 112. Ben je bang voor de dader, vertel dat dan aan de politie.

2. Bel het Centrum Seksueel Geweld

   Het Centrum Seksueel Geweld (CSG) is dag en nacht bereikbaar via 0800-0188, gratis en anoniem. Chatten kan via chatmetcsg.nl. Je krijgt er medische en psychische hulp, ook zonder politie. Bel het liefst binnen 72 uur. Binnen zeven dagen kan het CSG je het beste helpen, bijvoorbeeld om zwangerschap en geslachtsziekten te voorkomen.

3. Bewaar sporen als dat kan

   Wil je sporen laten veiligstellen? Het CSG adviseert dan om niet te douchen of je te wassen, je tanden niet te poetsen, niet naar het toilet te gaan en niet te eten of te drinken. Kleding die je al hebt uitgedaan, doe je ongewassen in een papieren zak. Sporenonderzoek gebeurt alleen als jij dat wilt, samen met de zedenpolitie. Dat kan ook als je twijfelt over aangifte. Heb je je al gewassen of is het langer geleden? Bel dan toch.

4. Vraag eerst een informatief gesprek bij de politie

   Bel 0900-8844 en vraag naar de zedenpolitie. Een zedenrechercheur legt uit wat aangifte doen inhoudt. Dat gesprek kan op het bureau, soms ook telefonisch of via videobellen. Je hoeft dan nog niets te beslissen. Vaak krijg je een of twee weken bedenktijd. Een ondertekende aangifte kun je niet meer intrekken. Neem dus gerust de tijd.

5. Vraag hulp voor jezelf

   Slachtofferhulp Nederland helpt gratis, praktisch en emotioneel. Bel 0900-0101. Met juridische vragen kun je terecht bij een slachtofferadvocaat, ook al voordat je beslist over aangifte.

Je rechten als slachtoffer

Als slachtoffer heb je een eigen plek in het strafproces. Dit zijn de rechten die bij seksueel geweld het vaakst een rol spelen.

• Hulp van een advocaat Je mag je altijd laten bijstaan door een advocaat, ook tijdens een verhoor. Je mag ook een vertrouwenspersoon meenemen naar de aangifte. Meld dat als je de afspraak maakt. Die persoon wacht tijdens het gesprek in een wachtruimte.
• Informatie over je zaak De zedenpolitie houdt je op de hoogte op belangrijke momenten, zoals de aanhouding of vrijlating van een verdachte. Komt er geen strafzaak, dan hoor je dat ook.
• Bescherming Ben je bang voor de verdachte? Bespreek dat met de zedenrechercheur. Je kunt ook aangifte doen onder domicilie. Dan komt je adres niet in het proces-verbaal.
• Schadevergoeding vragen Je kunt de dader in de strafzaak laten betalen voor je schade. Hoe dat werkt, lees je hieronder.
• Je verhaal doen Bij de meeste zedenzaken, zoals aanranding en verkrachting, mag je op de zitting spreken. Je mag vertellen wat het met je heeft gedaan en wat je van de straf vindt. Je kunt ook een brief schrijven of iemand namens jou laten spreken.
• Een zitting zonder publiek vragen Wil je niet dat er publiek bij de rechtszaak is? Geef dat op tijd door aan de officier van justitie. De rechter beslist erover.
• Bezwaar als er geen zaak komt Besluit de officier van justitie de verdachte niet te vervolgen? Dan kun je daarover klagen bij het gerechtshof. Zo’n besluit betekent niet dat je niet geloofd wordt.

Schadevergoeding: drie routes

Schade gaat over kosten, zoals rekeningen van een arts of therapeut, je eigen risico, gemist loon en reiskosten. Maar ook over smartengeld: geld voor pijn, angst en verdriet. Er zijn drie manieren om die schade vergoed te krijgen. Je kunt ze naast elkaar gebruiken, maar dezelfde schade krijg je niet twee keer betaald.

Wat kun je bewaren?

Bewijs verzamelen voelt misschien vreemd of zwaar. Toch kan het later helpen: voor de politie, voor je schadeclaim en voor het Schadefonds. Bewaar alles op één plek, ook als je nog niet weet wat je ermee gaat doen.

• De kleding die je droeg, ongewassen in een papieren zak
• Berichten, foto’s, mails of screenshots die ermee te maken hebben
• Namen en telefoonnummers van mensen die iets hebben gezien of gehoord
• Brieven en verslagen van het CSG, je huisarts of je psycholoog
• Rekeningen en bonnetjes: eigen risico, medicijnen, therapie, reiskosten
• Loonstroken of een verklaring van je werkgever als je inkomen misloopt
• Het bewijs van je aangifte, en alle brieven van politie en OM

Wil je niet dat iemand anders deze spullen vindt? Bewaar ze dan op een plek die alleen jij kent, of bij iemand die je vertrouwt.

Wanneer is een advocaat gratis?

Dat hangt af van wat je is overkomen en soms van je inkomen.

• Bij een ernstig zedenmisdrijf mogelijk gratis Ben je slachtoffer van een ernstig zedenmisdrijf? Dan kom je mogelijk in aanmerking voor een slachtofferadvocaat zonder eigen bijdrage. Je inkomen speelt dan geen rol. Daar gelden wel voorwaarden voor.
• Anders hangt het af van je inkomen Is je inkomen en vermogen niet te hoog, dan kun je gesubsidieerde rechtsbijstand krijgen. Je betaalt dan zelf een eigen bijdrage. Hoe hoog die is, hangt af van je inkomen en vermogen.
• Slachtofferhulp is altijd gratis Slachtofferhulp Nederland helpt je bijvoorbeeld met je schadeclaim en met het spreekrecht. Ze leggen ook uit of je een gratis advocaat kunt krijgen.

Wat een slachtofferadvocaat voor je kan doen

Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken. Een slachtofferadvocaat staat alleen aan jouw kant. Bijvoorbeeld bij:

• het meedenken in je bedenktijd, als je twijfelt over aangifte
• je aangifte en verhoren bij de politie of de rechter-commissaris
• het contact met de politie en het Openbaar Ministerie
• het berekenen van je schade en het invullen van het formulier
• de voorbereiding op de zitting, en als je wilt namens jou spreken
• je aanvraag bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven
• een contactverbod of een civiele procedure

Bronnen