Direct in gevaar? Bel 112

Verlaat deze site

Jouw situatie

Gestalkt of bedreigd

Word je gestalkt of bedreigd? Lees wat je nu kunt doen, welk bewijs je bewaart, hoe je een contactverbod vraagt en wanneer een advocaat gratis is.

Inhoudsopgave8 hoofdstukken
  1. Wat is stalking?
  2. Wat kun je nu doen?
  3. Hoe kun je bescherming krijgen?
  4. Je rechten als slachtoffer
  5. Wat kun je bewaren?
  6. Wanneer is een advocaat gratis?
  7. Wat een slachtofferadvocaat voor je kan doen
  8. Bronnen

In het kort

  • Ben je nu in gevaar? Bel 112. Geen spoed, maar wil je de politie spreken? Bel 0900-8844.
  • Zeg de dader één keer duidelijk dat je geen contact wilt, als dat veilig kan. Reageer daarna nergens meer op.
  • Houd een logboek bij en bewaar alle berichten. Dat bewijs heb je nodig bij de politie.
  • Stalking is een klachtdelict. Er komt alleen een strafzaak als jij aangifte doet en om vervolging vraagt. Daar geldt een termijn voor, dus wacht er niet te lang mee.
  • Je kunt vragen om een contactverbod of gebiedsverbod, via de officier van justitie of de rechter.

Wat is stalking?

Stalking is iemand bewust steeds lastigvallen. In de wet heet het belaging (artikel 285b Wetboek van Strafrecht). Dat is stelselmatig en met opzet iemands privéleven binnendringen. De dader wil je bang maken of ergens toe dwingen. Denk aan steeds bellen of appen, je volgen, je opwachten of je accounts hacken. Dat kan ook online. De maximale straf is drie jaar gevangenisstraf. Ook doxing is strafbaar: je gegevens verspreiden om je bang te maken.

Bij bedreiging (artikel 285) dreigt iemand je bijvoorbeeld te doden, zwaar te mishandelen, te verkrachten of brand te stichten. In een appje of op sociale media is dat net zo strafbaar als mondeling. Niet elke dreigende opmerking is strafbaar. Twijfel je? Bel de politie via 0900-8844.

Belaging is een klachtdelict. Er komt alleen een strafzaak als jij aangifte doet én vraagt om de dader te vervolgen. Jij bepaalt dus of er een strafzaak komt. Dat verzoek, de klacht, doe je binnen drie maanden nadat je van het strafbare feit wist. Gaat de stalking al langer door? Laat je dan adviseren over die termijn. Bij bedreiging is geen klacht nodig: daar kan justitie ook zelf een zaak van maken.

Wat kun je nu doen?

Je hoeft niet alles tegelijk te doen. Dit zijn de stappen die het meeste verschil maken. Doe ze in je eigen tempo.

  1. Zorg dat je veilig bent

    Bel 112 als de dader je direct bedreigt, je spullen vernielt of je huis probeert binnen te komen. Ben je bang dat de dader geweld gaat gebruiken? Maak dan samen met de politie of Veilig Thuis een veiligheidsplan.

  2. Zeg één keer stop en reageer daarna niet meer

    Laat de dader één keer kort weten dat je geen contact meer wilt. Daarna reageer je nergens meer op, ook niet boos. Volgens de politie zorgt elke reactie ervoor dat de dader meer contact wil. Dat ene bericht is niet verplicht. Ben je bang dat het de dader boos maakt? Bespreek het dan eerst met de politie.

  3. Houd een logboek bij

    Schrijf elke keer op wat er gebeurt: de datum, de tijd, de plek, hoe lang het duurde en wat de dader deed. Noteer ook wie het zag. Verwijder geen berichten. Bij een aangifte kijkt de politie naar het patroon, en jouw logboek laat dat zien.

  4. Meld het of doe aangifte

    Bel 0900-8844 of ga naar een politiebureau, met je logboek en je bewijs. Ook een melding wordt vastgelegd. Wil je dat de dader vervolgd wordt? Doe dan aangifte en zeg duidelijk dat je vervolging wilt. Je mag je laten bijstaan door een advocaat.

  5. Vraag hulp

    Vertel mensen die je vertrouwt wat er speelt. Slachtofferhulp Nederland helpt gratis, ook bij een verzoek om een contactverbod. Bel 0900-0101. Met juridische vragen kun je terecht bij een slachtofferadvocaat.

Volgende stap

Liever iemand spreken?

Vraag hulp aan bij Pleuni. Je vertelt alleen wat je zelf wilt.

Hoe kun je bescherming krijgen?

Er zijn verschillende manieren om de dader op afstand te houden. Welke het beste past, hangt af van je situatie.

Meestal de eerste stap

Hulp van de politie

Na je eerste melding heb je een gesprek met de politie. Samen bekijken jullie wat er nodig is.

  • Een stopgesprek: de politie zegt de dader dat het gedrag strafbaar is en moet stoppen. Dat gebeurt alleen als jij het wilt.
  • Een vaste contactpersoon bij de politie.
  • Bij constante, ernstige dreiging soms een alarmknop waarmee je direct de politie waarschuwt. Vraag naar de mogelijkheden in jouw gemeente.

Kan de politie de dader niet direct aanhouden? Alles wat de politie ziet, wordt vastgelegd. Bij meerdere incidenten kan de politie later wel optreden.

Na een aangifte

Een verbod via het strafrecht

Heb je aangifte gedaan? Vraag de officier van justitie dan in een brief om een contactverbod, gebiedsverbod of locatieverbod. Leg met voorbeelden uit waarom je je onveilig voelt.

  • De officier van justitie kan de verdachte al vóór de rechtszaak zo’n verbod geven. Dat heet een gedragsaanwijzing. Die geldt maximaal 90 dagen en kan worden verlengd als er een strafzaak komt.
  • De rechter kan bij de straf een verbod opleggen van maximaal vijf jaar.
  • Het Openbaar Ministerie laat je per brief weten welk verbod er geldt en waar de dader zich aan moet houden.

Houdt de dader zich niet aan het verbod? Bel 112. Volgens de politie werkt een strafrechtelijk contactverbod beter dan een civiel verbod.

Als er geen strafzaak komt

Een verbod via de civiele rechter

Regelt de officier van justitie geen verbod, of wil je geen strafzaak? Dan kun je de civiele rechter in een kort geding om een contactverbod of straatverbod vragen. Dat is een spoedprocedure.

  • Je hebt hiervoor een advocaat nodig. Je moet laten zien dat het verbod nodig is voor je veiligheid.
  • De rechter geeft een voorlopige beslissing, meestal twee weken na de zitting.
  • Je kunt om een dwangsom vragen. Dan moet de dader geld betalen als hij of zij zich niet aan de uitspraak houdt.

De advocaat betaal je in principe zelf. Kun je dat niet, dan kun je mogelijk een vergoeding krijgen. Verliest de dader, dan kan de rechter hem of haar een deel van je kosten laten betalen.

Je rechten als slachtoffer

Als slachtoffer heb je een eigen plek in het strafproces. Dit zijn de rechten die bij stalking en bedreiging het vaakst een rol spelen.

  • Informatie over je zaak Je kunt vragen om op de hoogte te blijven van je aangifte, het onderzoek en de strafzaak. Zit de verdachte vast? Dan kun je ook horen wanneer hij of zij verlof krijgt of vrijkomt.
  • Hulp van een advocaat Je mag je altijd laten bijstaan door een advocaat, ook bij je aangifte. De politie en de officier van justitie mogen dat niet weigeren.
  • Bescherming vragen Wil je niet dat de verdachte contact met je opneemt of bij je in de buurt komt? Vraag de officier van justitie dan om dat te verbieden.
  • Je verhaal doen Bij belaging en bij bedreiging heb je spreekrecht. Je mag dan op de zitting vertellen wat het met je heeft gedaan. Je kunt ook een brief schrijven, of iemand namens jou laten spreken.
  • Schadevergoeding vragen Je kunt de dader in de strafzaak laten betalen voor je schade, ook voor psychische schade. Vertel bij je aangifte al wat de gevolgen voor je zijn.
  • Een tolk Spreek je niet goed Nederlands? Vraag dan om een tolk. Regelen de politie of de officier van justitie die, dan is dat gratis.
  • Bezwaar als er geen zaak komt Besluit de officier van justitie de verdachte niet te vervolgen? Dan kun je daarover klagen bij het gerechtshof.

Wat kun je bewaren?

Bij stalking draait alles om het patroon. Hoe meer je vastlegt, hoe beter de politie ziet wat er gebeurt. Bewaar alles op één plek, ook als je nog niet weet wat je ermee gaat doen.

  • Je logboek: datum, tijd, plek, duur en wat er gebeurde
  • Alle berichten: WhatsApp, sms, e-mail en sociale media
  • Screenshots van berichten, reacties, profielen en sites waar jouw gegevens staan
  • Voicemails en opnames van telefoongesprekken
  • Brieven van de dader: bewaar het origineel en geef een kopie aan iemand die je vertrouwt
  • Foto’s of camerabeelden van de dader bij je huis of werk
  • Namen en telefoonnummers van getuigen
  • Brieven van je huisarts of psycholoog als je klachten hebt, zoals angst of slecht slapen
  • Je meldingen en je aangifte met het nummer, en alle brieven van politie en OM

Word je online gestalkt? Neem je een nieuw nummer of mailadres, houd het oude dan aan: daar blijft het bewijs binnenkomen. Laat de dader je voicemail inspreken in plaats van op te nemen. Zet je sociale media op privé, zet het delen van je locatie uit en kies nieuwe wachtwoorden. Kijk ook of er geen app of tracker is waarmee iemand je volgt, zoals een AirTag.

Kennisbank

Eerst rustig uitzoeken hoe het werkt?

In de kennisbank staat stap voor stap uitgelegd wat erbij komt kijken.

Wanneer is een advocaat gratis?

Dat hangt af van wat je is overkomen en van je inkomen.

  • Bij ernstig letsel mogelijk gratis Heb je door de stalking of bedreiging ernstig psychisch letsel, zoals een angststoornis of depressie? En komt er een strafzaak? Dan kom je mogelijk in aanmerking voor een slachtofferadvocaat zonder eigen bijdrage. Daar gelden wel voorwaarden voor.
  • Anders hangt het af van je inkomen Is je inkomen en vermogen niet te hoog, dan betaalt de overheid een deel van de advocaat. Je betaalt zelf een eigen bijdrage.
  • Slachtofferhulp is altijd gratis Slachtofferhulp Nederland helpt je bijvoorbeeld met een verzoek om een contactverbod, het formulier voor schadevergoeding en het spreekrecht.

Wat een slachtofferadvocaat voor je kan doen

Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken. Een slachtofferadvocaat staat alleen aan jouw kant. Bijvoorbeeld bij:

  • je aangifte en het verzoek om vervolging
  • een verzoek aan de officier van justitie om een contactverbod of gebiedsverbod
  • een kort geding bij de civiele rechter als er geen strafzaak komt
  • het contact met de politie en het Openbaar Ministerie
  • het berekenen van je schade en het invullen van het formulier
  • de voorbereiding op de zitting, en als je wilt namens jou spreken
  • je aanvraag bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven

Bronnen

Vragen

Veelgestelde vragen

Het is mijn ex. Is het dan ook stalking?

Ja. Ook een ex-partner kan je stalken, en volgens de politie is dat vaak agressiever dan andere stalking. Hebben jullie samen kinderen, laat noodzakelijk contact dan via iemand anders lopen. Veilig Thuis denkt dag en nacht met je mee: bel 0800-2000 of lees Slachtoffer van huiselijk geweld.

Moet ik aangifte doen?

Dat beslis je zelf. Een melding wordt ook vastgelegd en helpt later als bewijs. Voor een strafzaak tegen de dader is wel een aangifte nodig, met een verzoek om vervolging. Je kunt dat verzoek binnen acht dagen nog intrekken.

Kan ik schadevergoeding krijgen?

Ja. Komt er een strafzaak, dan kun je je voegen als benadeelde partij: je vraagt de rechter de dader te laten betalen. Heb je ernstig psychisch letsel, dan kun je ook een uitkering vragen bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven, tot tien jaar na het misdrijf. Komt er geen strafzaak, dan kun je naar de civiele rechter.

Wat als de dader zich niet aan het verbod houdt?

Bel 112. Doe daarna een melding of aangifte bij de politie. De rechter beslist of de dader daarvoor straf krijgt.

Krijgt de dader mijn adres te zien?

Vraag bij je aangifte of je een ander adres mag opgeven, bijvoorbeeld dat van je advocaat. Dat heet een domicilieadres. In bijzondere gevallen zet de politie een nummer in plaats van je naam in de aangifte.

Kan iemand zien dat ik deze site heb bezocht?

Op een gedeeld apparaat kan dat via je browsergeschiedenis, dus gebruik een privévenster. Moet je snel weg, klik dan op ‘Verlaat deze site’ rechtsonder: je gaat direct naar Google, maar je geschiedenis wordt niet gewist. Denk je dat de dader meekijkt op je telefoon of computer? Gebruik dan een ander apparaat.

Volgende stap

Liever iemand spreken?

Vraag hulp aan bij Pleuni. Je vertelt alleen wat je zelf wilt.